poniedziałek, 15 maj 2017 13:11

Historia

Brudzew (Brudzewo) wspominają dokumenty z lat 1262,1288 i 1319. Od dawna należał on do znakomitej rodziny Jarandów-Jowianitów. Brudzew otrzymał prawa miejskie około 1511 r., a utracił w 1870 r. Przechodził różne nieszczęścia, );jak groźne pożary, które przyprowadzały mieszkańców do upadku ekonomicznego W czasie pożaru, przypuszczalnie ok. 1720r. zginęły wszystkie akta, całe archiwum i zabytki. Za czasów Kazimierza Jagiellończyka, na uniwersytecie krakowskim wśród sławnych profesorów znajduje się Wojciech z Brudzewa. Był wykładowcą matematyki, astronomii w tym czasie, kiedy wśród żaków znajdował się Mikołaj Kopernik. W latach osiemdziesiątych postawiono pomnik Wojciecha, a 21 XII 1998 r. został patronem szkoły podstawowej w Brudzewie.
    Parafia została tutaj erygowana w XIV w. Do 1818 r. należała do archidiec. gnieźnieńskiej. W 1466 r. została prepozyturą parafialną, z kolegium mansjonarzy, fundowanych przez braci Jarandów (fundacja ta upadła w XVII w. na skutek braku funduszów). W 14X0 r. została erygowana prepozyturą szpitalna Ducha Świętego i Świętego Krzyża z kościołem p.w. św. Jakuba Ap. i św. Marii Magdaleny.
    Pierwszy kościół parafialny wybudowali tutaj miejscowi dziedzice najpóźniej w połowie XIV w. Oprócz wspomnianego już kościoła szpitalnego, we wsi Galew istniał kościół filialny, murowany, wzniesiony w 1845 r. przez właścicieli Galewa, Marię i Wincentego Przcchadzkich (w 1920 r. stał się on ośrodkiem odrębnej parafii). W latach 1765-1778 we wsi Wola (Wola Rozostawa) notowana jest kaplica półpubliczna w dworze szlacheckim. Obecny kościół parafialny p.w św. Mikołaja został pobudowany ok. 1455 r. / fundacji braci Jarandów. Po pożarze w 1730 r. został odbudowany (przy wsparciu ks Lisieckiego, kustosza uniejowskiego i miejscowego proboszcza) i konsekrowany (13 VII 1730).
Jest to budowla gotycka, murowana, z użyciem cegły glazurowanej, jednonawowy, prezbiterium równej szerokości z nawą, zamknięte wielobocznie. Przy nawie od pd. kaplica z XVIII w. i kruchta. W nawie i prezbiterium stropy; zakrystia sklepień;) krzyżowo, skarbczyk kolebkowo. Odrzwia z kruchty i zakrystii rozglifione, ostrołupkowe. Chór muzyczny trzyarkadowy, wsparty na dwóch filarach. Prezbiterium i narożniki fasady zach. oszkarpowane. Szczyt barokowy, otynkowany.
Ołtarz główny barokowy z XVIII w . drewniany, malowany, przy obrazie kolumny, na gzymsie adorujące anioły, obrazy nowe. Ołtarz boczny z lewej strony nawy, rokokowy, z końca XVIII w., drewniany, malowany seledynowo na marmur, dwie kolumny, przerwany gzyms. Obrazy św. Małgorzaty i św. Jana Nepomucena z pocz. XIX w. Ambona z końca XIX w. Zapisanego w rejestrze zabytków pacyfikału z 1689 r. - brak. Korony na obrazie Matki Bożej w kaplicy barokowe, z końca XVII w., srebrzone. Kropielnica gotycka z XV/XVI w., kamienna, wykuta w kształcie kielicha.
Kaplica pogrzebowa p.w. Ducha Świętego, zbudowana ok. 1680 r. z fundacji ówczesnych właścicieli Brudzewa — Radalińskich, jako kościół szpitalny. W 1868 r. po zawaleniu się fasady, skrócona od zach. Odnowiona w 2000 r. Jest to budowla barokowa, murowana, otynkowana. W nawie i prezbiterium strop. Ołtarz wczesnobarokowy z ok. XVIII. Rzcźby, Apostołów z poł. XVII w., dwa anioły barokowe.
    W czasie II wojny światowej w 1940 r. kościół parafialny został przez Niemców zamknięty i zamieniony na magazyn. Zrabowano argentaria i paramenty liturgiczne. Zniszczono 15 krzyży i sześć kapliczek przydrożnych. Kościół Świętego Ducha stracił ogrodzenie. Rozebrano stojącą obok murowaną dzwonnicę.

Archiwum parafialne: księgi metrykalne - urodź, z lat: 1872-1940, od 1945 • zaśl z lat 1874-1886, 1891-1913, 1918-1940, od 1945 • zm. z lat: 1873-1915, 1918-1940. 1945 • kronika parafii z lat: 1964-1972 • księgi ogłoszeń z lat: 1971-1973 i od 1986 • protokóły wizytacji kanonicznych z lat: 1974, 1979, 1984, 1990, 1994.

Informacje dodatkowe:

Miejscowości:
Brudzew, Bierzmo (7 km), Bogdatów (5), Brudzyń (2), Cichów (2), Kolnica (2), Marulew (2), Olimpia (6), Smolina (4), Tamowa (3) - gmina Brudzew.