ZESZYT 3 (583) Tom 146

maj - czerwiec 2006 r.

Do strony głównej

 

Wśród patologii dotykających polskie społeczeństwo najbardziej znany jest alkoholizm, nazywany często wadą narodową. Kilkadziesiąt lat temu pojawiała się jednak w Polsce kolejna, pod wieloma względami znacznie groźniejsza patologia - narkomania. Narkomania prowadzi do degradacji człowieka pod względem fizycznym, psychicznym i duchowym, czasami powoduje śmierć z powodu zatrucia czy przedawkowania substancji. W skali globalnej można dzisiaj mówić o narkomanii nawet w kategorii epidemii czy wręcz pandemii.

W Polsce pierwsze poważne sygnały o zagrożeniu narkomanią pochodzą z pierwszej połowy lat siedemdziesiątych, można jednak wymienić kilka fal tego zjawiska. Pierwsza fala przypadła na lata siedemdziesiąte i nosiła charakter politoksykomanii, czyli eksperymentowania z wieloma środkami toksycznymi (głównie z lekami, klejami, rozpuszczalnikami itp.). Ta fala narkomanii była też ściśle związana z modnym wówczas ruchem hippisów przenoszonym na polski grunt z Zachodu, głównie ze Stanów Zjednoczonych. Z tego też powodu zjawisko narkomanii dynamicznie obejmowało coraz szersze kręgi głównie ludzi młodych. Druga fala narkomanii pojawiła się w Polsce po roku 1973 i nazywana jest narkomanią opiumową, polegała bowiem głównie na zażywaniu pochodnych maku. Ta druga fala była bardziej niebezpieczna niż pierwsza, zmienił się bowiem stosowany środek odurzający i zwiększyła skala zjawiska. Około roku 1980 pojawia się trzecia fala narkomanii, którą charakteryzuje pozorny zanik masowości zjawiska, ale praktyczny wzrost uzależnionych, nałogowych narkomanów. Pojawia się rozwinięta produkcja narkotyków oraz dobrze zorganizowany handel tymi substancjami. Po przemianach systemowych w roku 1989 można mówić o dalszych przekształceniach tego zjawiska. Zażywanie niektórych narkotyków w III RP stało się modne, a narkotyki "lekkie", jak np. marihuana są wręcz promowane przez niektóre gremia i tzw. autorytety. Efektem takich postaw jest palenie marihuany i używanie innych narkotyków przez polską młodzież niemal przy każdym nieformalnym spotkaniu w grupie rówieśników. Powszechnie wiadomo, że zabawy polskiej młodzieży są dziś mocno zakrapiane alkoholem, którego nieodłącznym towarzyszem staje się coraz częściej marihuana.

W Polsce zjawisko narkomanii występuje głównie w dużych miastach, choć pojawia się również w mniejszych środowiskach. Około 60% narkomanów pochodzi z rodzin robotniczych, 35% z rodzin inteligenckich, a pozostałe 5% z rodzin rolniczych. W Polsce według różnych źródeł jest od 30 do nawet 300 tysięcy narkomanów. Najczęściej jednak podaje się liczbę około 60 tysięcy osób uzależnionych od różnych substancji chemicznych i są to przede wszystkim ludzie młodzi. Z przedawkowania narkotyków w Polsce umiera rocznie od 100 do 180 osób, a tysiące wpadają w uzależnienie. Szczególnie niepokojący jest fakt, że zjawisko narkomanii zatacza coraz szersze kręgi.

Już choćby na podstawie przytoczonych danych widać wyraźnie, że problem narkomanii jest niezwykle poważny. Dostrzegły to władze Polski uchwalając specjalną Ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii, a także różne organizacje pozarządowe, które od wielu już lat nie szczędzą wysiłków, aby przeciwdziałać tej patologii. Najbardziej znaną tego typu organizacją jest MONAR założony przez Marka Kotańskiego.

Wobec narkomanii nie pozostaje obojętny też Kościół. Świadomy odpowiedzialności za każdego człowieka prowadzi w odniesieniu do narkomanii szeroko zakrojoną działalność profilaktyczną i terapeutyczną. Problemem tego artykułu będzie właśnie ukazanie stanowiska i działalności Kościoła wobec zjawiska narkomanii i osób uzależnionych od narkotyków. Problematyka natomiast dotyczyć będzie wyjaśnienia podstawowych pojęć, klasyfikacji i opisu najczęściej używanych narkotyków, ukazania przyczyn i skutków narkomanii, oceny moralnej tego fenomenu oraz ukazania działalności Kościoła w celu przeciwdziałania uzależnieniu, a także działalności terapeutycznej dla już uzależnionych.

 

Strona główna | Zeszyt bieżący | Pomoce homiletyczne | Informacje dla autorów
Zeszyty archiwalne | Redakcja | Kontakt

 

"Ateneum Kapłańskie" 1999-2006